Warszawa, dnia 21 grudnia 2009 roku

 

Pan Minister
Waldemar Pawlak
Ministerstwo Gospodarki
Pl. Trzech Krzyży 3/5
00-507 Warszawa

Szanowny Panie Ministrze,

Na stronie Ministerstwa Gospodarki w dniu 11 grudnia 2009 roku został zamieszczony wstępny projekt ustawy o ograniczaniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców, który zgodnie z informacją zawartą na stronie Ministerstwa w dniu 26 listopada 2009 roku został przekazany partnerom społecznym.

Wśród partnerów społecznych zabrakło organizacji zawodowych pośredników w obrocie nieruchomościami, zarządców nieruchomości i rzeczoznawców majątkowych, a proponowane w ustawie zmiany dotyczą m.in. tych zawodów.

W imieniu Polskiej Federacji Rynku Nieruchomości – organizacji zrzeszającej 3000 pośredników w obrocie nieruchomościami z całego kraju przekazuję Panu Ministrowi nasze stanowisko dotyczące projektowanej ustawy o ograniczaniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców.

Likwidacja licencji zawodowej pośrednika w obrocie nieruchomościami – poprzez uchylenie art. 179-183 ustawy o gospodarce nieruchomościami, art. 26 projektu ustawy o ograniczaniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców

W przekazanym projekcie ustawy likwiduje się licencję zawodową pośrednika. W uzasadnieniu przekazanym do projektu ustawy nie można odnaleźć żadnej informacji dlaczego jest proponowana taka zmiana w ustawie o gospodarce nieruchomościami.

Przygotowywana ustawa i oprawa medialna jest pod hasłem „wielkie sprzątanie” i ograniczanie barier dla przedsiębiorców.

Licencja zawodowa pośrednika w obrocie nieruchomościami nie jest barierą dla przedsiębiorczości. Nie ma ona nic wspólnego z reglamentowaniem czy koncesjonowaniem działalności gospodarczej. Jest wyłącznie potwierdzeniem kwalifikacji osoby, która tę usługę będzie wykonywała i którą obowiązuje ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej na okoliczność wykonywania czynności zawodowych. Na poparcie powyższego przytaczamy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 marca 2008 r. Sygn. SK 17/05: „(…)licencja pośrednika w obrocie nieruchomościami powinna być traktowana jedynie jako wymóg, a nie ograniczenie, podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej. Potwierdza posiadanie przez osobę zajmującą się pośrednictwem w obrocie nieruchomościami niezbędnych do tego kwalifikacji (…)".

Zaufanie klienta opiera się więc na fundamencie WIEDZY usługodawcy potwierdzonej świadectwami wyższych uczelni, ukończonych studiów podyplomowych i półroczną praktyką. Jeżeli odstąpimy od wymagań kwalifikacyjnych ochrona konsumenta pozostanie w sferze deklaracji. Jeżeli do zawodu pośrednika w obrocie nieruchomościami będzie miał dostęp każdy, bez potwierdzonych kwalifikacji, nie zobowiązany do przestrzegania standardów zawodowych - klienci mogą ponieść ogromne straty nie tylko z powodu oszustw, ale z braku wiedzy usługodawcy. Każdy taki przypadek szkodzi wizerunkowi zawodu i tym, którzy swoją wiedzę zdobywali latami. Tak już jest, że negatywne doświadczenia silniej się rozprzestrzeniają niż pozytywne.

Zważyć należy, iż ustawa o gospodarce nieruchomościami w odniesieniu do świadczenia przez przedsiębiorców usług w zakresie pośrednictwa w obrocie nie ma charakteru dyskryminacyjnego. Przedsiębiorca może prowadzić działalność bez ograniczeń czasowych na terenie całego kraju. Z uwagi na konieczność zapewnienia świadczenia usług przez profesjonalistów, zobowiązany został przez ustawę do zatrudnienia (na podstawie umowy o pracę lub innej umowy cywilnoprawnej) fachowca, osoby posiadającej stosowne uprawnienia zawodowe, a więc dysponującej odpowiednim przygotowaniem i wiedzą.

Podkreślić trzeba, iż przeważająca część umów pośrednictwa w obrocie nieruchomościami zawierana jest z konsumentami. Zwracają się oni do pośrednika oczekując przede wszystkim profesjonalnej usługi, zapewnienia bezpieczeństwa transakcji. Jest to w najwyższym stopniu ważne, gdyż dotyczą one majątku znacznej wartości, stanowiących wielokrotnie dorobek całego życia, zaś pieniądze przeznaczone przez kupujących pochodzą najczęściej z kredytów, które będą spłacane przez kilkadziesiąt lat. Ustawa o gospodarce nieruchomościami zobowiązała pośredników do kierowania się zasadą ochrony interesu osób, na rzecz których wykonują czynności pośrednictwa, wykonywania ich zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów prawa i standardami zawodowymi, ze szczególna starannością właściwą dla zawodowego charakteru tych czynności oraz zasadami etyki zawodowej. Znaczne wartości majątku, w odniesieniu do którego wykonywane są czynności pośrednictwa, zapewnienia realnej możliwości naprawienia szkody, która może zostać wyrządzona w związku z wykonywaniem czynności pośrednictwa, spowodowały nałożenie na pośrednika świadczącego usługi w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, obowiązek posiadania ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej.

Pośrednik musi dysponować nie tylko rozległą wiedzą, potwierdzoną obecnie dyplomem ukończenia studiów podyplomowych, lecz nadto został ustawowo zobowiązany do stałego podnoszenia kwalifikacji. Dostęp do zawodu pośrednika w obrocie nieruchomościami, podobnie jak do zawodu zarządcy nieruchomości jest obecnie w najwyższym stopniu ułatwiony. W zasadzie jedynym kryterium jest wiedza, utrwalona odbyciem stosownej praktyki zawodowej. Obecnie pośredników jest prawie 13 000, co zapewnia utrzymanie konkurencyjności na rynku.

Ministerstwo Gospodarki widzi we wdrożeniu swojego projektu opłacalność polegającą głównie na obniżeniu ceny usług. Tymczasem obniżka ceny usługi może stanowić ułamek procentu majątku, który można stracić jeżeli zajmie się jego obsługą niekompetentny pośrednik w obrocie nieruchomościami.

W Unii Europejskiej konsument jest uważany za słabszego uczestnika rynku i z tego powodu należy mu się szczególna ochrona przed działaniami profesjonalisty-przedsiębiorcy. Ochrony tej nie zapewni konsumentowi tylko wzrost ilości usługodawców, daleko idące ułatwienia w rozpoczynaniu działalności w sferze usług, poszerzenie niezbędnych informacji udzielanych usługobiorcom, obniżka cen wymuszona konkurencją na rynku. Problem dostrzegła dyrektywa 2006/123/WE. Pojęcie „nadrzędnego interesu publicznego” obejmuje między innymi ochronę konsumentów. Podkreślono, że nadrzędne względy mogą uzasadniać stosowanie systemu zezwoleń i innych ograniczeń, pod warunkiem, że system nie będzie dyskryminować danego usługodawcy, zaś wyznaczonego celu nie można osiągnąć za pomocą mniej restrykcyjnych środków, w szczególności z uwagi na fakt, iż kontrola następcza miałaby miejsce zbyt późno, by odnieść rzeczywisty skutek (art. 9 ust. 1).

Zwracamy się z prośbą do Pana Ministra o uwzględnienie naszej organizacji w przyszłych procedurach konsultacyjnych powyższej ustawy.

 

Z poważaniem

Aleksander Scheller 
Prezydent PFRN